Türkiye'de gözlük kullanan her üç kişiden ikisinde astigmat bulunduğunu biliyor muydunuz? Bu görme bozukluğu, miyop ve hipermetrop kadar yaygın ama daha az anlaşılan bir durum. Sars Optik İzmir Menderes mağazasına gelen müşterilerimizin büyük çoğunluğu "reçetede silindirik bir sayı görüyorum ama ne demek?" diye soruyor.
Bu rehberde astigmatın ne olduğunu, nasıl anlaşıldığını, gözlük seçimi yaparken nelere dikkat etmeniz gerektiğini ve günlük yaşamı nasıl etkilediğini detaylıca paylaşacağız.
Normal bir göz, futbol topuna benzer biçimde küresel yapıdadır. Astigmatlı bir göz ise ragbi topuna benzer — bir yönde daha uzun, diğerinde daha kısa. Bu oval şekil, ışığın kornea ve göz merceğinden geçerken tek bir noktada değil, iki ayrı noktada odaklanmasına neden olur.
Sonuç: hem yakını hem uzağı bulanık veya çift görme. Astigmat tek başına ortaya çıkabileceği gibi, miyop veya hipermetropla birlikte de görülür.
Hafif astigmat çoğu zaman fark edilmeden geçer; orta ve şiddetli derecelerde aşağıdaki şikâyetler ortaya çıkar:
Bu belirtilerden birkaçını yaşıyorsanız bir göz hekimi muayenesi yaptırmanızı tavsiye ederiz. Hafif şikâyetler bile uzun vadede kronik baş ağrısına ya da öğrenme güçlüğüne yol açabilir.
Optisyen reçetenizde üç ana değer bulunur:
Örnek: -2.00 / -1.25 × 90 reçetesi şu anlama gelir: 2 diyoptri miyop + 1.25 diyoptri astigmat, 90° ekseninde. Reçete değerleri tam olarak nasıl okunur konusunda detaylı bilgi için Gözlük Reçetesi Nasıl Okunur rehberimizi inceleyebilirsiniz.
Astigmat camları silindirik (toric) olarak adlandırılır. Normal sferik camların tersine, her yönde aynı kırma gücüne sahip değildirler — ışığı tek bir eksene odaklayarak retinaya net bir görüntü düşürürler.
Silindirik camların doğru çalışması için iki kritik faktör vardır:
Astigmat birden fazla ihtiyaca cevap veren lens seçenekleri gerektirir:
En yaygın seçenektir. Tek bir mesafe için (genelde uzak görüş) optimize edilmiştir. 40 yaş altı çoğu astigmatlı kullanıcı için yeterlidir.
40 yaş üzeri presbit + astigmat olan kullanıcılar için. Tek çerçevede hem uzak, hem orta, hem yakın görüş düzeltilir. Adaptasyon süresi 1-2 hafta — detaylar için Progresif Lens rehberi.
Ekran karşısında uzun süre çalışıyorsanız, silindirik cama ek olarak antiref kaplama göz yorgunluğunu önemli ölçüde azaltır. Antiref kaplama rehberi ve Mavi ışık filtreli gözlükler konularında detaylı bilgi alabilirsiniz.
Astigmatlı kullanıcıların en çok şikâyet ettiği konu gece sürüş. Karşıdan gelen far ışıkları parlak yıldız veya halka şeklinde görünür. Çözümler:
Bilgisayar başında 8 saat geçiren biriyseniz silindirik camlarınızın antiref + mavi ışık filtreli kombinasyonu rahatlığınızı belirgin artırır. Ofis çalışanları için özel olarak optimize edilmiş bilgisayar gözlükleri de bir seçenektir.
Çocuk astigmatı genellikle doğumdan itibaren mevcuttur ve okul çağında fark edilir (sık baş ağrısı, ders kitabını gözüne yakın tutma, tahtayı görememe). Çocuk gözlüğü seçimi rehberimiz bu konuda yol göstericidir.
İlk astigmat gözlüğünü takan kişiler 5-7 günlük adaptasyon süreci yaşar. Bu süre içinde:
Bu belirtiler tamamen normaldir ve beyniniz yeni optik düzeltmeye alıştığında kaybolur. Yaklaşık 1 hafta sonunda hâlâ rahatsızlık devam ediyorsa optisyeninize başvurun — cam ekseni veya çerçeve oturuşu ayarlanmalı olabilir.
İzmir Menderes mağazamızda her hafta onlarca müşterimize astigmat gözlüğü teslim ediyoruz. Süreç şöyle işler:
Doğuştan veya erken yaşta gelişen astigmat geçmez, sadece gözlük, kontakt lens veya cerrahi yöntemlerle düzeltilir. Yaşla birlikte derecesi az değişebilir; çocukluk döneminde ise gözle birlikte değişim gösterir.
İlk takışta adaptasyon ağrısı doğaldır. 1 haftadan uzun sürerse cam ekseni yanlış olabilir, çerçeve kayıyor olabilir veya cam optik merkezi pupille hizalı değildir. Mağazaya gelip kontrol ettirin.
Evet, toric kontakt lensler astigmat için tasarlanmıştır. Ancak kornea sağlığı önemlidir — keratokonus veya kuru göz şikâyetiniz varsa optisyeninize danışın.
Hafif ve orta derecedeki düzenli astigmat LASIK, LASEK veya SMILE ameliyatlarıyla düzeltilebilir. Düzensiz astigmat ya da çok yüksek dereceler için ise gözlük veya sert lens daha uygun olabilir. Karar göz hekiminizle birlikte verilmelidir.
Antiref kaplamalı, temiz ve çizilmemiş bir astigmat gözlüğü ile sürüş yapın. Çerçevenin kaymadığından emin olun. Ek olarak göz yorgunluğunuzu azaltmak için her saat birkaç dakika molanız olsun.
İzmir Menderes mağazamıza gelerek silindirik camlı astigmat gözlüklerini deneyebilir, uzman optisyenlerimizle birebir görüşebilirsiniz. Online katalogtan da seçim yaparak ücretsiz kargoyla evinize sipariş verebilirsiniz.