Gözlük Reçetesi Nasıl Okunur? Tüm Değerleri Açıkladık
26 Nisan 2026· Sars Optik5 dk okuma
Optisyenden veya göz doktorundan aldığınız reçetede bir sürü rakam ve kısaltma vardır: OD, OS, SPH, CYL, AXIS, ADD, PD. Bu rehber her bir terimin ne anlama geldiğini, nasıl okunduğunu ve siz farkında olmadan nelerin önemli olduğunu adım adım anlatıyor.
Tipik bir gözlük reçetesi şöyle görünür:
| SPH | CYL | AXIS | ADD | PD | |
|---|---|---|---|---|---|
| OD (sağ göz) | -2.00 | -0.75 | 90 | +2.00 | 32 |
| OS (sol göz) | -1.75 | -0.50 | 95 | +2.00 | 31 |
Reçetenin üst satırı genelde sağ, alt satırı sol gözdür. İki gözün değeri farklı olabilir — bu normal, her gözün ihtiyacı bağımsızdır.
Miyop veya hipermetropun derecesini gösterir, diyoptri (D) birimiyle ölçülür.
Örnek: SPH -2.00 demek, -2 diyoptri miyopsunuz. Hafif-orta düzey.
| Diyoptri | Sınıflama |
|---|---|
| 0 — 3.00 | Hafif |
| 3.00 — 6.00 | Orta |
| 6.00 — 10.00 | Yüksek |
| 10.00+ | Çok yüksek (özel lens gerekir) |
Astigmatınız varsa CYL kolonunda bir değer bulursunuz. Astigmat, gözün küresel olmayıp futbol topu gibi oval olmasıdır — ışık bir noktaya değil çizgiye odaklanır.
CYL varsa AXIS değeri vardır. 0° ile 180° arasında, astigmatın yönünü belirtir. AXIS değişimi optik kalite için kritiktir; 5° fark bile görsel netlikte fark yaratır.
CYL var ama AXIS yoksa reçete eksiktir — mutlaka optisyenden tamamlatın.
40 yaş sonrası gelişen presbit için ek değer. Genelde +0.75 ile +3.00 arasıdır. Her iki gözde aynı değer olur. Sadece okuma gözlüğünde veya progresif/bifokal gözlükte kullanılır.
İki gözbebeği arası mesafe, milimetre cinsinden. Doğru PD, çerçevenin optik merkezini pupillere hizalar — yanlış PD baş ağrısı, çift görme yapar.
Çift görme (diplopi) varsa prizma reçete edilir. BU (Base Up), BD (Base Down), BI (Base In), BO (Base Out) yönü belirtir. Prizma reçetesi optisyen tarafından özel üretilir.
Türkiye'de reçeteler 1 yıl geçerlidir (Sağlık Bakanlığı yönetmeliği). Eski reçetenizle SGK ödemesi yapılmaz; yeni gözlük alırken son 1 yıl içinde alınmış reçete istenir.
OD: SPH -1.50 CYL 0.00 AXIS — PD 62
OS: SPH -1.75 CYL 0.00 AXIS —
İki gözde hafif miyop, astigmat yok. Standart tek odaklı lens yeterli.
OD: SPH +1.00 CYL -0.75 AXIS 180 PD 32/31
OS: SPH +1.25 CYL -0.50 AXIS 175
Hafif hipermetrop + astigmat. Toric lens veya astigmat düzeltmeli standart lens gerekir.
OD: SPH -2.00 CYL -0.50 AXIS 90 ADD +2.00 PD 32
OS: SPH -1.75 CYL -0.50 AXIS 85 ADD +2.00 PD 31
Hem uzak (miyop + astigmat) hem yakın (presbit) düzeltmesi var. Progresif veya bifokal lens önerilir.
Hayır — astigmatınız yoksa CYL boş veya 0.00 olur. Bu normal.
Evet. Yüz simetrisi tam ortada olmadığı için monoküler PD'ler 1-2 mm farklı olabilir. Özellikle progresif lens için bu fark kritiktir.
OU (Oculus Uterque): "Her iki göz" anlamına gelir. Her iki göze aynı değer önerildiğinde tek satırda OU olarak yazılır.
Türkiye'de optik gözlük satışı optisyenlik ruhsatlı yer zorunluluğu vardır (5193 sayılı kanun). Sars Optik gibi ruhsatlı online satıcılardan PD ölçümü ile birlikte sipariş edebilirsiniz.
Evet — çocuk ve gençlerde göz büyüdükçe optik aks da değişir. 6 ay - 1 yıl kontrol önerilir. Miyop ilerlemesi varsa miyop kontrol lensleri (multifokal, ortokerataloji) düşünülebilir.
Reçetenizi anlamak gözlüğünüzü doğru seçmenin ilk adımı. Sars Optik İzmir Menderes mağazamızda veya online sipariş sırasında uzman optisyenlerimiz reçetenizi okuyup en uygun lens ve çerçeve kombinasyonunu önermek üzere hazır.